Dlaczego to robimy?

Obserwator obywatelski codziennie sprawdza, czym zajmują się najważniejsi polscy politycy, posłowie i eurodeputowani: jakie decyzje podejmują i co mówią publicznie. Pokazujemy też skutki tych decyzji. Wyjaśniamy, co zmieniają nowe ustawy i prawo UE, i pokazujemy w liczbach bezrobocie, dług publiczny czy PKB (produkt krajowy brutto). Korzystamy wyłącznie z jawnych źródeł i przy każdej informacji podajemy źródło. Nie zajmujemy się życiem prywatnym. Nikogo nie popieramy ani nie zwalczamy, a jedynie przedstawiamy fakty, żeby każdy mógł ocenić je sam.

ETS2 – unijna opłata za emisje z ogrzewania domów i paliw

💡 DLACZEGO TO WAŻNE?

Od 2028 r. za tankowanie auta i ogrzewanie domu gazem, węglem lub olejem zapłacimy więcej: dostawcy paliw będą kupować unijne uprawnienia do emisji CO₂ (dwutlenku węgla), a koszt – jak wskazują Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej – przejdzie na odbiorców. Według Fundacji Republikańskiej litr benzyny może zdrożeć o ok. 29 gr w pierwszym roku i o ok. 54 gr od 2030 r.

Część wpływów ma wrócić do najuboższych przez Społeczny Fundusz Klimatyczny (według Komisji Europejskiej).

🏛️ KTO I KIEDY TO PRZYJĄŁ

  • ETS2 (drugi unijny system handlu uprawnieniami do emisji – dla budynków, transportu drogowego i drobnego przemysłu) wprowadziła dyrektywa (UE) 2023/959 z 10 maja 2023 r.
  • Parlament Europejski (PE) przyjął ją 18 kwietnia 2023 r., Rada Unii Europejskiej (Rada UE, czyli ministrowie państw członkowskich) – 25 kwietnia 2023 r.
  • Rozporządzenie (UE) 2026/667 z 11 marca 2026 r. przesunęło start systemu z 2027 na 2028 r.
  • Decyzja (UE) 2026/2402 z 21 października 2026 r. wzmocniła mechanizm hamujący skoki cen.

📌 NA JAKIM ETAPIE JEST

  • Obowiązek kupowania uprawnień dotyczy emisji od 2028 r.; pierwsze rozliczenie nastąpi w 2029 r.
  • Pierwsza aukcja uprawnień jest zaplanowana na 18 stycznia 2027 r. (kalendarz KE – Komisji Europejskiej – i giełdy EEX, czyli Europejskiej Giełdy Energii).
  • Rada Europejska (szefowie państw i rządów) 16 października 2026 r. wezwała KE do zaktualizowania oceny skutków ETS2; nie zdecydowała o kolejnym odroczeniu.
  • Polska nie wdrożyła jeszcze przepisów o ETS2 (termin minął 30 czerwca 2024 r.); KE prowadzi wobec Polski postępowanie o naruszenie prawa UE.

📖 CO ZMIENIA DLA POLAKÓW

  • Uprawnienia kupują dostawcy paliw, nie gospodarstwa domowe; koszt ma być przenoszony na ceny paliw i ogrzewania.
  • Gdy cena przekroczy 45 euro za tonę CO₂ (w cenach z 2020 r.), na rynek trafia dodatkowo 40 mln uprawnień, żeby ją obniżyć.
  • Społeczny Fundusz Klimatyczny (SFK) ma dla Polski ok. 11,4 mld euro na lata 2026–2032 – najwięcej w UE; z wkładem krajowym to ok. 65 mld zł (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej).
  • Aby dostać pieniądze, Polska musi złożyć w KE Plan Społeczno-Klimatyczny; według KE jeszcze go nie złożyła.

👍 ARGUMENTY ZWOLENNIKÓW

  • PE i Rada UE: ETS2 ma ograniczyć emisje z budynków i transportu, a pieniądze z aukcji wesprzeć gospodarstwa w ubóstwie energetycznym.
  • Finlandia, Szwecja, Dania oraz m.in. Niemcy, Hiszpania i Francja – według EPRS (Serwisu Badawczego Parlamentu Europejskiego) – sprzeciwiły się osłabianiu systemu ze względu na przewidywalność inwestycji.
  • Polska Zielona Sieć: Polska powinna wdrożyć ETS2, bo „za ETS2 idą pieniądze ze Społecznego Funduszu Klimatycznego”.

⚠️ ZASTRZEŻENIA KRYTYKÓW

  • Rząd Donalda Tuska i Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) chcą, by ETS2 był dobrowolny lub odroczony do 2030 r., ze względu na koszty dla rodzin o niższych dochodach.
  • Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Włochy i Grecja domagały się w październiku 2026 r. odroczenia systemu (EPRS).
  • Fundacja Republikańska szacuje dodatkowy koszt dla domu ogrzewanego gazem na ok. 6,3 tys. zł łącznie do 2030 r.

🗳️ JAK GŁOSOWALI

  • PE, 18.04.2023 (głosowanie końcowe nad porozumieniem w sprawie dyrektywy ETS, w tym ETS2): 413 za, 167 przeciw, 57 wstrzymujących się. Z 52 polskich europosłów 22 było za, 25 przeciw, nikt się nie wstrzymał, 5 nie głosowało.

Za głosowali europosłowie KO (Koalicji Obywatelskiej) – z PO (Platformy Obywatelskiej): Bartosz Arłukowicz, Jerzy Buzek, Jarosław Duda, Tomasz Frankowski, Andrzej Halicki, Danuta Hübner, Janusz Lewandowski, Elżbieta Łukacijewska, Jan Olbrycht, Radosław Sikorski

Za głosowali europosłowie PSL (Polskiego Stronnictwa Ludowego) i Lewicy: PSL: Krzysztof Hetman, Adam Jarubas, Jarosław Kalinowski; Nowa Lewica: Marek Balt, Marek Belka, Robert Biedroń, Łukasz Kohut

Za głosowali także: Róża Thun (Polska 2050); bezpartyjni: Magdalena Adamowicz, Leszek Miller, Sylwia Spurek; Włodzimierz Cimoszewicz (wybrany z listy Koalicji Europejskiej, frakcja S&D – Socjalistów i Demokratów)

Przeciw głosowali europosłowie PiS (Prawa i Sprawiedliwości): Joachim Brudziński, Ryszard Czarnecki, Krzysztof Jurgiel, Karol Karski, Izabela Kloc, Joanna Kopcińska, Zdzisław Krasnodębski, Elżbieta Kruk, Zbigniew Kuźmiuk, Ryszard Legutko, Beata Mazurek, Andżelika Możdżanowska, Elżbieta Rafalska, Bogdan Rzońca, Jacek Saryusz-Wolski, Beata Szydło, Dominik Tarczyński, Grzegorz Tobiszowski, Witold Waszczykowski, Jadwiga Wiśniewska, Anna Zalewska, Kosma Złotowski

Przeciw głosowali też europosłowie Solidarnej Polski i Partii Republikańskiej (partii koalicyjnych Zjednoczonej Prawicy): Solidarna Polska: Patryk Jaki, Beata Kempa; Partia Republikańska: Adam Bielan

Nie głosowało 5 europosłów: Anna Fotyga (PiS), Ewa Kopacz (PO), Bogusław Liberadzki (Nowa Lewica), Janina Ochojska (bezpartyjna), Tomasz Poręba (PiS)

  • Rada UE, 25.04.2023: rząd Mateusza Morawieckiego głosował przeciw, razem z Węgrami; Belgia i Bułgaria wstrzymały się.
  • Donald Tusk po szczycie 16.10.2026: „Będziemy zmierzali do tego, żeby ETS2 przesunąć, a być może w ogóle odejść od tego modelu”.

Źródło głosowania w PE: oficjalne dane Parlamentu Europejskiego – protokół głosowań imiennych z 18.04.2023 i dane otwarte PE; sprawdzone w serwisie HowTheyVote.eu. Głosowanie w Radzie UE: komunikat Rady UE z 25.04.2023.

🔗 ŹRÓDŁA

Opracowanie oparte wyłącznie na jawnych źródłach; zostanie zaktualizowane, gdy zmieni się etap prac nad ETS2.

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Aktywność polityków w dniach 9–10 listopada 2026 r.

Legenda: 📍 obecność osobista, ✉️ działania na odległość, 💬 media społecznościowe. Tło: 7 listopada w zamachu na Rynku Głównym w Krakowie zginęło sześć osób. Żałoba narodowa trwała 8–9 listopada ( Euronews , Rzeczpospolita/PAP (Polska Agencja Prasowa) ). 1. Karol Nawrocki – prezydent RP (Rzeczpospolitej Polskiej) 📍 9 listopada wziął udział w Marszu Ciszy w Krakowie w hołdzie ofiarom zamachu. Razem z premierem i prezydentem Krakowa Łukaszem Gibałą złożył znicze w trzech miejscach ataku ( Rzeczpospolita/PAP , Euronews , Polsat News ) 📍 Przed marszem wpisał się do księgi kondolencyjnej poświęconej ofiarom ( Polsat News , Nasz Dziennik/PAP ) 📍 Zdecydował o nadaniu Krzyży Oficerskich Orderu Odrodzenia Polski dwóm rannym policjantom, Jakubowi Kulikowi i Arturowi Morańskiemu, którzy powstrzymali zamachowca. Przed marszem odwiedził ich w krakowskich szpitalach i wręczył im ordery ( wpis Kancelarii Prezydenta na X , WP , DoRzeczy , Euronews ) ✉️ nie znaleziono 💬 nie znaleziono
Czytaj więcej

Bezrobocie w Polsce w latach 2004–2026 w liczbach

Obraz
Według GUS od wejścia Polski do Unii Europejskiej bezrobocie rejestrowane spadło z 19,9% do 5,8%. To oznacza mniej osób zapisanych w urzędach pracy jako szukające zatrudnienia. Stopa bezrobocia rejestrowanego na koniec kadencji kolejnych rządów (stan na koniec miesiąca): Leszek Miller, kwiecień 2004: 19,9% Marek Belka, październik 2005: 17,3% Kazimierz Marcinkiewicz, lipiec 2006: 15,7% Jarosław Kaczyński, listopad 2007: 11,2% Donald Tusk (pierwszy rząd), listopad 2011: 12,1% Donald Tusk (drugi rząd), wrzesień 2014: 11,5% Ewa Kopacz, listopad 2015: 9,6% Beata Szydło, grudzień 2017: 6,6% Mateusz Morawiecki, listopad 2023: 5,0% Obecny rząd Donalda Tuska (od 13 grudnia 2023 r.), stan na koniec każdego roku: grudzień 2023: 5,1% grudzień 2024: 5,1% grudzień 2025: 5,7% wrzesień 2026 (najnowsze dane): 5,8% Warto wiedzieć: To bezrobocie rejestrowane, czyli osoby wpisane w powiatowych urzędach pracy. Nie liczy się tu osób, które nie pracują, ale się nie zarejestrowały. Dl...
Czytaj więcej

Krajowa „konstytucja sankcyjna” – ustawa o środkach ograniczających (druk nr 3003)

💡 DLACZEGO TO WAŻNE? Ustawa pozwoli państwu zamrozić majątek, a nawet przejąć firmę osoby wpisanej na krajową listę sankcyjną, także za działania w przestrzeni informacyjnej. Według rządu chroni to bezpieczeństwo Polski. Według KRRiT i części prawników może ograniczać wolność słowa i legalnych mediów. W skrócie: Sejm uchwalił rządową ustawę, która ma w jednym akcie uregulować wdrażanie sankcji unijnych i krajowych. Nowe przepisy pozwalają m.in. wpisać osobę lub firmę na krajową listę sankcyjną także za inicjowanie, realizowanie, koordynowanie lub finansowanie ingerencji i manipulacji w środowisku informacyjnym. Ustawa jest w Senacie, a potem trafi do prezydenta. 📌 NA JAKIM ETAPIE JEST USTAWA 6 sierpnia 2026 r. – rządowy projekt ustawy o środkach ograniczających wpłynął do Sejmu jako druk nr 3003 (wnioskodawca: Prezes Rady Ministrów; projekt UC92 / RM-0610-126-26, przygotowany w MSZ) ( API Sejmu – druk 3003 , przebieg procesu ). 3 września 2026 r. – I czytanie; skierowano do ...
Czytaj więcej